10 tips voor het invullen van een persoonlijkheidstest

Persoonlijkheidstesten worden steeds vaker gebruikt bij coaching, teamontwikkeling en sollicitaties. Omdat de uitslag vaak de basis vormt voor gesprekken, beslissingen of begeleiding is het juist belangrijk dat de uitslag klopt.

Wanneer je een test onnauwkeurig of strategisch invult, ontstaat er een vertekend beeld. Dat kan betekenen dat je advies krijgt dat niet bij je past, in een rol terechtkomt die energie kost of verkeerde conclusies trekt over jezelf. Daar schiet uiteindelijk niemand iets mee op.

Goede voorbereiding is dus geen manipulatie. Het gaat erom dat je bewust, eerlijk en met aandacht invult. Zo krijg je een profiel dat je echt verder helpt en waarin je jezelf herkent.

Hieronder vind je tien praktische tips die je helpen om een persoonlijkheidstest op een goede manier in te vullen. Zie ze niet als trucs, maar als richtlijnen om zo dicht mogelijk bij jezelf te blijven. Dat levert voor iedereen de meest betrouwbare en bruikbare uitkomst op.

Het klinkt misschien logisch, maar dit is de belangrijkste tip. Antwoorden die niet echt bij je passen zorgen voor een profiel waar je jezelf later niet in herkent. Dat kan verwarrend zijn en maakt de test onbruikbaar voor zowel coaching, werk als persoonlijke ontwikkeling.

Een persoonlijkheidstest is geen examen. Er is niets dat je moet bewijzen. Hoe eerlijker je invult, hoe meer waarde de uitkomst heeft voor jou.

Je eerste ingeving is vaak het meest eerlijk. Zodra je te lang blijft hangen bij een vraag, ga je redeneren vanuit hoe je zou willen zijn in plaats van hoe je meestal echt reageert.

Persoonlijkheidstesten zijn zo opgebouwd dat ze je spontane voorkeuren meten. Twijfelen, nuanceren of scenario’s bedenken (“ja maar, soms dan…”) vertroebelt dat beeld. Vertrouw erop dat wat als eerste opkomt meestal het dichtst bij je natuurlijke gedrag ligt.

Het is verleidelijk om antwoorden te kiezen die “goed klinken”. Bijvoorbeeld altijd samenwerken, altijd gemotiveerd zijn of nooit stress ervaren, maar in praktijk is niemand zo en dat hoeft ook niet.

Sociaal wenselijke antwoorden leveren een profiel op dat er op papier mooi uitziet, maar in de praktijk niet klopt. Juist eigenschappen die minder ideaal voelen geven waardevolle informatie over hoe jij functioneert, waar je energie verliest en waar je kunt groeien.

Veel stellingen lijken op elkaar, maar verschillen net in nuance. Een woord kan al een ander gedrag of een andere voorkeur meten. Te snel lezen leidt vaak tot antwoorden die eigenlijk niet passen bij wat er wordt gevraagd.

Neem dus even de tijd om elke stelling goed te begrijpen voordat je antwoordt. Dat kost je misschien een paar seconden extra, maar voorkomt dat je onbedoeld iets invult wat je niet zo bedoelt.

Een persoonlijkheidstest meet geen ambitie of potentieel, maar je huidige en natuurlijke voorkeuren. Antwoorden invullen vanuit je ideale zelf levert een profiel op dat niet aansluit bij hoe jij in het dagelijks leven functioneert.

Misschien wil je geduldiger, gestructureerder of extraverter zijn, maar de test vraagt niet wie je wilt worden, hij vraagt wie je nu bent en juist dat maakt de uitkomt zo bruikbaar en interessant.

Forums en lijstjes beloven vaak dat je met de juiste antwoorden “beter scoort”. In de praktijk werkt dat zelden, want veel van die tips zijn achterhaald, te algemeen of juist gebaseerd op type-tests die weinig zeggen.

Goede persoonlijkheidstesten herkennen inconsistenties en sociaal wenselijk gedrag. Wie probeert te sturen, krijgt meestal een vaag of tegenstrijdig profiel terug en daar heb je uiteindelijk minder aan dan aan een eerlijke uitkomst.

Een persoonlijkheidstest invullen terwijl je moe, gehaast of afgeleid bent, vergroot de kans op impulsieve of inconsistente antwoorden. Je reageert dan vanuit vermoeidheid of irritatie in plaats van vanuit je normale patroon.

Kies daarom een moment waarop je rustig zit en je aandacht erbij kunt houden. Dat hoeft geen perfecte setting te zijn, maar wel eentje waarin je jezelf serieus neemt. Hoe scherper je focus, hoe betrouwbaarder het profiel dat eruit komt.

Sommige persoonlijkheidstesten werken met een tijdslimiet. Dat betekent niet dat je moet haasten. De bedoeling is namelijk dat je reageert op gevoel en niet dat je onder stress gaat presteren.

Als je merkt dat tijdsdruk je onzeker maakt, adem even rustig in en uit en ga door. Er is geen bonus voor snelheid. Consistent en eerlijk antwoorden is altijd belangrijker dan tempo.

Bij een persoonlijkheidstest bestaan geen juiste of verkeerde antwoorden. Er zijn alleen antwoorden die wel of niet bij je passen. Zodra je gaat denken in goed of fout ga je jezelf corrigeren en verdwijnt het eerlijke beeld.

Elke persoonlijkheid heeft sterke kanten en uitdagingen. De test is er niet om je in een hokje te stoppen, maar om te laten zien hoe jij van nature functioneert. Dat is waardevolle informatie voor zowel jezelf als anderen en absoluut geen oordeel.

Na het invullen wil je vaak meteen weten wat het zegt en of het klopt. Geef jezelf daar even de tijd voor. Een goed persoonlijkheidsprofiel werkt het beste als je het rustig leest en herkent in je gedrag over langere tijd.

Gebruik het resultaat als startpunt voor reflectie en niet als vast en definitief label. Hoe meer je het koppelt aan concrete situaties uit je werk en leven, hoe waardevoller de test wordt.

Voorbereiden op een persoonlijkheidstest is niet hetzelfde als een persoonlijkheidstest manipuleren.

Voorbereiding is slim als je vooraf stilstaat bij vragen als: hoe reageer ik meestal onder druk, waar krijg ik energie van, wat kost me moeite etc? Dat helpt je om bewust en consistent te antwoorden zonder jezelf anders voor te doen dan je bent.

Het wordt onhandig zodra je een rol gaat spelen. Antwoorden kiezen omdat ze beter zouden overkomen, beter zouden passen bij een functie of omdat je denkt dat het zo “hoort”, dan creëer je een profiel dat misschien aantrekkelijk lijkt, maar dat later juist tegen je kan werken.

Zeker in werk- of coaching context loop je daar vroeg of laat tegenaan. Je komt in een omgeving terecht die niet bij je past of krijgt feedback die voelt alsof die over iemand anders gaat.

Niet elke persoonlijkheidstest meet hetzelfde en zeker niet met dezelfde nauwkeurigheid. Er zitten namelijk grote verschillen tussen testen en dan voornamelijk op wetenschappelijke onderbouwing.

De Big Five is samen met HEXACO het meest betrouwbaar. Deze modellen meten persoonlijkheid op schalen in plaats van vaste types. Ze zijn uitgebreid onderzocht, consistent over tijd en geven een genuanceerd beeld van hoe iemand functioneert.

Tests zoals MBTI, DISC en het Enneagram zijn populair en herkenbaar, maar niet wetenschappelijk onderbouwd. De uitslag voelt daarom herkenbaar, maar daar houd het dan ook op. Hierdoor zijn deze testen ook erg gevoelig voor manipulatie.

Kies bij het maken van een persoonlijkheidstest daarom altijd voor een Big Five of Hexaco test voor een betrouwbaar beeld.

Als je een persoonlijkheidstest invult om er oprecht iets aan te hebben, wil je geen test die je in een hokje duwt of makkelijk te sturen is. Je wilt een inzicht dat betrouwbaar is en waar je ook echt iets mee kunt.

Als je een test zoekt die verder gaat dan herkenbare beschrijvingen of kleuren, dan is een Big Five of HEXACO persoonlijkheidstest de enige betrouwbare keuze.

Benieuwd hoe jij scoort op de vijf dimensies? Met de persoonlijkheidstest van Persoonlijkheid.nl ontvang je een uitgebreid persoonlijkheidsrapport waarmee je direct aan de slag kunt.

Je ontdekt hoe jouw eigenschappen je kunnen helpen om meer uit jezelf te halen. Ook hebben we de zesde eigenschap van het HEXACO model toegevoegd aan de test.