Meegaandheid: hoe je je laat behandelen

Meegaandheid is de mate waarin je meebeweegt met anderen, wrijving vermijdt en je eigen belang opzij zet. Wij analyseren de Big Five via de aspect-benadering, waarbij elke eigenschap bestaat uit twee subkenmerken. Bij meegaandheid zijn dat compassie en beleefdheid. Compassie gaat over meeleven met wat de ander doormaakt, beleefdheid over rekening houden in de omgang. Het Five Factor Model is al meer dan vijftig jaar de standaard in persoonlijkheidsonderzoek en wetenschappelijk onderbouwd in tientallen talen en culturen.

Het onderscheid dat hier het meest telt is dat meegaandheid iets zegt over hoe je je láát behandelen, terwijl hoe jij ánderen behandelt onder een aparte eigenschap valt, namelijk eerlijkheid-nederigheid. Iemand met lage meegaandheid kan volstrekt integer zijn en iemand met hoge meegaandheid kan zichzelf wegcijferen zonder dat dat iemand helpt. Die twee zaken lopen niet gelijk op en het is precies die verwarring die dit onderwerp zo gevoelig maakt.

Elke score is een positie op een schaal van 0 tot 100. Het is geen rapportcijfer, geen percentage en bij elke positie horen zowel een kracht als een valkuil. Dat geldt voor alle niveaus op het spectrum.

Hoge meegaandheid is de kant van het spectrum die in de meeste omgevingen als prettig wordt ervaren, maar prettig en effectief zijn niet hetzelfde. Hieronder de kracht en de prijs, want beide verdienen een eerlijk verhaal.

Wie hoog scoort op meegaandheid, wekt vertrouwen op een manier die moeilijk te imiteren is. Mensen vertellen je dingen die ze anderen niet vertellen, omdat ze aanvoelen dat je niet meteen oordeelt of terugslaat. In een team betekent dat jij degene bent die spanning uit een gesprek haalt voordat het escaleert. Conflicten lopen hierdoor minder snel uit de hand en samenwerkingen houden langer stand.

Stel je voor dat een leidinggevende halverwege een project merkt dat twee teamleden elkaar nauwelijks nog aanspreken. De meegaande collega is degene die beiden apart opzoekt, luistert zonder partij te kiezen en de boel weer vlot trekt zonder dat er een formeel gesprek aan te pas hoeft te komen. Dat is de stille waarde van hoge meegaandheid. Hogere meegaandheid hangt gemiddeld samen met meer relatietevredenheid en meer levensgeluk, al zijn dat, zoals gezegd, gemiddelden over grote groepen.

De keerzijde is waar de meeste lezers voor gekomen zijn. Je stemt namelijk in terwijl je het er eigenlijk niet mee eens bent, je neemt een taak aan omdat weigeren ongemakkelijk voelt en je verhoogt je tarief niet omdat je het gesprek erover uitstelt. Dit doe je niet omdat je het niet weet, maar omdat harmonie in het moment zwaarder weegt dan je eigen belang op de lange termijn.

In werk vertaalt dat zich in volle agenda’s die je zelf niet hebt gekozen, afspraken die je maakt op basis van wat de ander wil en grenzen die je pas trekt als je er al overheen bent gegaan. Harmonie heeft een prijs, en jij bent degene die hem betaalt.

Om dit te voorkomen kun je met de volgende dingen aan de gang. Stel je grens vooraf vast in plaats van in het moment, want in het moment win je die afweging zelden. Bepaal van tevoren onder welk tarief je niet gaat, hoeveel avonden je werkt of welke verzoeken je standaard doorverwijst. De beslissing is dan namelijk al genomen voordat de vraag komt.

Lage meegaandheid wordt in de meeste omgevingen gelezen als onaardig of egoïstisch. Dat is precies de verwarring die we met dit artikel willen opruimen. Lage meegaandheid is namelijk geen directe maat voor je karakter of je integriteit. Het zegt iets over hoeveel wrijving je verdraagt en hoe makkelijk je je eigen belang verdedigt.

Wie lager scoort maakt de harde keuze die nodig is zonder te wachten tot iedereen het ermee eens is. Onderhandelen gaat makkelijker, een slecht voorstel wordt afgewezen zonder omweg en de vraag “wat levert dit mij op” wordt gewoon gesteld. In leiderschap is dat vaak precies wat een organisatie nodig heeft op het moment dat er iets moet veranderen.

Denk aan een ondernemer die een samenwerking beëindigt die al een jaar niet meer werkt. De meegaande collega heeft dat gesprek al drie keer uitgesteld. De minder meegaande ondernemer voert het, zonder drama, omdat de feiten duidelijk zijn. Lagere meegaandheid hangt gemiddeld samen met meer werelds succes in de zin van geld, macht en status. En nogmaals: dit zegt niets over integriteit, want dat valt onder eerlijkheid-nederigheid.

Wrijving die jij nauwelijks voelt, blijft bij anderen wel hangen. Mensen worden voorzichtiger in wat ze delen en informatie die je nodig hebt bereikt je later of helemaal niet. Relaties slijten sneller en een team dat het gevoel heeft er alleen voor te staan levert minder dan een team dat zich gedragen voelt.

Het tegenwicht is even concreet als bij de hoge kant. Benoem wat je waardeert voordat je zegt wat er beter moet en vraag na een scherp gesprek expliciet hoe het is aangekomen, want jij voelt de wrijving minder dan de ander dat doet.

Twee mensen kunnen dezelfde totaalscore op meegaandheid hebben en toch compleet anders overkomen. Dat komt doordat meegaandheid bestaat uit twee subkenmerken die niet gelijk oplopen. Hier zie je hoe ze van elkaar verschillen en waarom dat verschil ertoe doet.

Compassie gaat over meeleven met anderen, namelijk aanvoelen hoe iemand erin zit en je daardoor laten raken. Dit is het subkenmerk dat over de binnenkant gaat. Wie hier hoog scoort merkt aan een half woord dat er iets speelt en reageert daarop. Wie laag scoort blijft daar onbewogen onder en kan daardoor helderder kijken naar wat er feitelijk aan de hand is, zonder door emoties te worden meegetrokken.

Beleefdheid gaat over rekening houden in de omgang. Dit is het subkenmerk dat over de buitenkant gaat. Het onderscheid met compassie is scherper dan het lijkt, want iemand kan intens meeleven en toch hard confronteren, en iemand anders kan uiterst voorkomend zijn zonder zich werkelijk in de ander te verplaatsen. Pas samen vertellen de twee subkenmerken hoe jouw meegaandheid er in de praktijk uitziet.

Een score krijgt pas betekenis in combinatie met de rest van je persoonlijkheidsprofiel. Dat geldt voor alle eigenschappen, maar bij meegaandheid is het extra relevant omdat deze eigenschap sneller dan welke andere ook als moreel oordeel wordt gelezen.

Neem de combinatie van de twee subkenmerken. Hoge compassie met lage beleefdheid levert iemand op die diep meeleeft en toch zegt waar het op staat. Dat kan confronterend overkomen, maar het is ook de combinatie die mensen vertrouwen in een crisis. Lage compassie met hoge beleefdheid levert iemand op die onberispelijk in de omgang is zonder dat het iemand echt raakt. Prettig in de dagelijkse samenwerking, maar minder zichtbaar als er echt iets speelt.

De belangrijkste combinatie over eigenschappen heen is die van meegaandheid en eerlijkheid-nederigheid. Meegaandheid zegt hoe je je laat behandelen en eerlijkheid-nederigheid zegt hoe jij anderen behandelt. Lage meegaandheid met hoge eerlijkheid-nederigheid levert iemand op die hard onderhandelt en zich aan elke afspraak houdt. Dat is precies waarom er een zesde eigenschap bestaat naast de Big Five: de twee eigenschappen meten iets fundamenteel anders en je hebt beide nodig om het volledige beeld te zien. De omgekeerde combinatie, hoge meegaandheid met lage eerlijkheid-nederigheid, levert iemand op die vriendelijk overkomt terwijl het eigen belang voorop staat.

Wie op één cijfer stuurt, stuurt op ruis. Wie het samenspel leest, ziet de persoon.

Herkenning is het begin en niet het eindpunt. De vraag is wat je met je positie op het spectrum doet in de situaties die er voor jou toe doen.

Voor wie hoog scoort is het voornaamste handvat het vooraf vastleggen van je grenzen. Je meegaandheid is je natuurlijke neiging en je waarden zijn wat je bewust wilt. Op het moment dat die twee botsen, wint de neiging bijna altijd. Een vooraf vastgelegde norm verandert dat. Bepaal van tevoren onder welk tarief je niet gaat, hoeveel avonden je beschikbaar bent of welke verzoeken je standaard doorverwijst. Oefen daarnaast met uitstel: zeg dat je erop terugkomt in plaats van meteen ja. Dat geeft je de ruimte om te kiezen in plaats van te reageren.

Voor wie laag scoort is het voornaamste handvat het bewust maken van wat de wrijving bij anderen doet. Benoem wat je waardeert voordat je zegt wat er beter moet en check na een scherp gesprek hoe het is aangekomen, want jij voelt de wrijving minder dan de ander. Dat is geen zwakte, maar het is wel informatie die je nodig hebt om effectief te blijven.

Voor beiden geldt dezelfde vertaalslag: neem een doel dat je nu nastreeft en kijk waar je score je daarbij helpt en waar ze je in de weg zit. Het volledige beeld ontstaat pas wanneer je de andere persoonlijkheidskenmerken erbij neemt, want meegaandheid werkt altijd samen met de rest van je profiel. Persoonlijkheid staat niet vast, maar is beïnvloedbaar en veranderbaar. Juist dat maakt het de moeite waard om te weten waar je staat.

Meegaandheid beschrijft hoe je je laat behandelen en niet hoe goed je bent. Hoog scoren levert vertrouwen en betere relaties op, maar kost je eigen belang. Laag scoren levert daadkracht en resultaat op, maar kost warmte in de omgang. Geen van beide is beter en geen van beide ligt vast.

Wat telt is dat je weet waar je staat en dat je je keuzes daarnaar inricht in plaats van er tegenin te blijven werken. Wij helpen je daarbij met concrete inzichten en niet met labels.

Doe onze gratis profielscan en zie waar je staat op meegaandheid en op de andere eigenschappen, inclusief eerlijkheid-nederigheid.

Wil je het complete beeld met alle subkenmerken en hun onderlinge samenhang? Dan is onze professionele persoonlijkheidstest de logische vervolgstap.