Extraversie: waar jij je energie vandaan haalt

Extraversie is de mate waarin je energie haalt uit contact met anderen, initiatief neemt en jezelf laat zien. Wie hoog scoort zoekt actief verbinding op en laadt op van interactie. Wie lager scoort haalt energie uit rust en verdieping en heeft minder externe prikkels nodig om in beweging te komen.

Extraversie is een van de vijf eigenschappen uit de Big Five. Dat is het model dat al meer dan vijftig jaar de standaard is in de persoonlijkheidspsychologie en wetenschappelijk bevestigd is in tientallen talen en culturen. Elke eigenschap bestaat uit twee subkenmerken. Bij extraversie zijn dat enthousiasme en assertiviteit. Enthousiasme gaat over warmte en plezier in contact en assertiviteit over initiatief nemen en positie innemen.

Het hardnekkigste misverstand is dat introvert en extravert twee types zijn waar je in valt, terwijl het de uiteinden zijn van één schaal waarop de meeste mensen ergens tussenin zitten. Elke score is een positie op die schaal van 0 tot 100 en dus geen rapportcijfer en geen hokje. Extraversie zegt bovendien niets over sociale vaardigheid, over hoe aardig iemand is of over of iemand graag alleen is, want het gaat uitsluitend over waar je energie vandaan komt. Bij elke positie horen zowel een kracht als een valkuil.

Wie hoog scoort op extraversie, ervaart contact als brandstof. Dat heeft duidelijke voordelen, maar ook even duidelijke keerzijden.

Iemand met een hoge score vindt makkelijk aansluiting, krijgt een ruimte in beweging en neemt initiatief zonder dat iemand erom vraagt. Een ondernemer die een zaal vol potentiële klanten binnenloopt en na een uur drie gesprekken heeft lopen die er de dag ervoor nog niet waren. Dat is extraversie in actie. Nieuwe verbindingen leggen, een groep meekrijgen en het gesprek op gang houden als het stokt zijn allemaal plekken waar hoge extraversie direct waarde oplevert.

Gemiddeld hangt extraversie samen met meer werelds succes, levensgeluk, tevredenheid in relaties en betere vervulling van de psychologische basisbehoeften. Dit zijn gemiddelden over grote groepen en geen voorspelling over jou als individu, maar ze laten wel zien dat de eigenschap breed doorwerkt in hoe iemand functioneert.

Wie energie haalt uit contact, zoekt contact ook op als het werk vraagt om stilte. Diep en langdurig geconcentreerd alleen werken kost dan meer moeite dan het oplevert. Bovendien wordt de ruimte die anderen nodig hebben om na te denken snel gevuld, waardoor goede ideeën van anderen ongehoord blijven.

Er is nog een prijs die minder vaak wordt benoemd, want wie vlot spreekt wordt vaker geloofd dan wie het beter weet. Overtuigingskracht en correctheid lopen niet altijd gelijk op. Plan daarom bewust blokken zonder contact, zodat het diepe werk ook gebeurt en oefen met stilte na een vraag, want in die stilte ontstaat het antwoord van de ander.

Lage extraversie wordt in de praktijk te vaak gelezen als verlegenheid of gebrek aan sociale vaardigheid. Dat is onjuist en het is de moeite waard om dit ook goed te begrijpen.

Wie lager scoort houdt aandacht langer bij één ding, werkt gefocuster en heeft geen externe prikkel nodig om in beweging te komen. In gesprekken wordt er meer geluisterd dan gesproken, wat betekent dat er informatie binnenkomt die anderen missen. Een adviseur die in een vergadering zwijgt terwijl anderen praten, merkt op dat twee mensen elkaar tegenspreken zonder het zelf door te hebben. Wat van buiten op passiviteit lijkt, is in werkelijkheid scherpe waarneming.

Wie niet de neiging heeft om de ruimte te vullen, laat vanzelf ruimte voor anderen. Een kleinere kring betekent bovendien vaak een kring waarin de band juist sterker is. Dit zegt niets over sociale vaardigheid of over hoe graag iemand mensen om zich heen heeft, want het gaat uitsluitend over waar de energie vandaan komt.

Werk dat niet gezien wordt telt in de praktijk minder mee dan werk dat wel gezien wordt, hoe oneerlijk dat ook is. Wie zelden het woord neemt wordt minder vaak gevraagd en netwerken dat vanzelf zou moeten gaan, gaat niet vanzelf. In groepen kan de goede gedachte ongezegd blijven, omdat de ruimte al gevuld is door iemand anders.

Kies vooraf één punt dat je hoe dan ook inbrengt en behandel zichtbaarheid als onderdeel van het werk in plaats van als een karakter kwestie. Zoek daarbij de vorm die bij je past, want een gesprek van twee is vaak effectiever dan een zaal van twintig. Persoonlijkheid ligt niet vast en is beïnvloedbaar. Ook hier maken bewuste keuzes daarom het verschil.

Een totaalscore op extraversie vertelt je waar je globaal staat, maar twee mensen met dezelfde score kunnen er in de praktijk compleet anders uitzien. Dat komt door de twee subkenmerken eronder. Samen geven ze precisie die de totaalscore niet biedt.

Enthousiasme is de warmte en het plezier in contact, dus makkelijk aansluiting vinden, zichtbaar genieten van gezelschap en anderen meekrijgen in je energie. Dit is het subkenmerk dat mensen als eerste opmerken. Wie hier hoog scoort brengt sfeer mee en maakt contact laagdrempelig, terwijl wie lager scoort het rustiger en persoonlijker houdt en vaak een kleinere kring heeft waarin de band juist sterker is.

Assertiviteit is het innemen van positie, dus initiatief nemen, een mening brengen en de leiding pakken als die openligt. Het onderscheid met enthousiasme is belangrijk, want de twee lopen niet gelijk op. Iemand kan warm en gezellig zijn zonder ooit de leiding te nemen, terwijl iemand anders koel overkomt en toch meteen de richting bepaalt. Pas samen vertellen ze hoe iemands extraversie er in de praktijk uitziet en daarom zegt de totaalscore minder dan de twee subkenmerken eronder.

Een score krijgt betekenis in combinatie met de rest van een persoonlijkheidsprofiel, want op zichzelf is het een startpunt en nog geen antwoord.

Neem twee mensen met dezelfde totaalscore op extraversie. De eerste scoort hoog op enthousiasme en laag op assertiviteit. Dit levert een warme verbinder op die zelden de richting bepaalt. De tweede scoort laag op enthousiasme en hoog op assertiviteit. Dan heb je iemand die weinig zegt, maar wel de knoop doorhakt. Ze delen dezelfde totaalscore en lijken toch in niets op elkaar zodra ze een vergadering binnenlopen.

De combinatie met andere eigenschappen voegt nog een laag toe. Hoge assertiviteit zonder de inhoud te doorgronden kan gevaarlijk overtuigend zijn, want assertiviteit wordt in de praktijk vaak verward met competentie. Krachtig je mening brengen werkt alleen als je ook gelijk hebt. Stillere mensen werken vaak gefocuster en komen soms dichter bij het goede antwoord, maar worden minder gehoord. Wie alleen op het totaalcijfer afgaat, mist precies de informatie waar het om draait.

Extraversie wordt zichtbaar in alledaags werkgedrag, zoals wie het woord neemt in een overleg, wie na afloop uitgeput is en wie juist opgeladen naar buiten stapt. Ook de manier waarop iemand omgaat met netwerken en zichtbaarheid hoort daarbij. Die verschillen zeggen niets over betrokkenheid of kwaliteit, want ze gaan over de plek waar iemand de energie vandaan haalt.

In vrijwel elk overleg wordt de ruimte gevuld door de meest extraverte aanwezigen. Een teamlid dat weinig zegt, wordt daardoor snel onderschat, terwijl datzelfde teamlid achteraf het scherpste inzicht blijkt te hebben. Ook meegaandheid speelt daarbij een rol, want die eigenschap bepaalt mede hoe iemand reageert als de ruimte al door een ander wordt ingenomen.

Voor wie leiding geeft betekent dit iets concreets, want als je wilt weten wat je stille teamleden vinden moet je daar iets voor inrichten. Vraag vooraf schriftelijk input, geef expliciet de beurt of bespreek onderwerpen eerst in kleinere groepen. Een team dat alleen uit zenders bestaat hoort namelijk niets. In teams waar mensen elkaars eigenschappen kennen wordt werk verdeeld naar kracht, wat wrijving verlaagt en onderling begrip vergroot.

Herkenning is het begin, maar het punt is wat je er morgen mee doet. Hieronder staan handvatten voor beide kanten van de schaal.

• Voor wie hoog scoort: plan bewust blokken zonder contact, zodat het diepe werk ook gebeurt. Oefen met stilte na een vraag, zodat de ander het eigen antwoord kan vormen in plaats van dat jij de leegte vult en kijk daarnaast kritisch naar je overtuigingskracht en vraag jezelf af of je vanuit inhoud spreekt of vanuit energie.
• Voor wie laag scoort: behandel zichtbaarheid als onderdeel van het werk in plaats van als karakter kwestie. Kies vooraf het punt dat je inbrengt en organiseer contact in de vorm die jou past, bijvoorbeeld een gesprek van twee in plaats van een zaal van twintig. Zo bereik je hetzelfde doel langs een route die bij je past.

Voor beiden geldt dat de omgeving zwaarder weegt dan wilskracht. Kies werk waarin de hoeveelheid contact bij je past, want dat scheelt dagelijks energie. Die energie komt ook uit werk waarin de uitdaging hoog genoeg is om je te boeien, binnen je mogelijkheden blijft en je directe feedback krijgt op wat je doet. Autonome motivatie, dus motivatie die uit jezelf komt, geeft duurzame energie en is het makkelijkst te vinden in een omgeving die bij je aansluit. Een score is dan ook geen eindpunt, want persoonlijkheid is beïnvloedbaar en veranderbaar en juist dat maakt het de moeite waard om te weten waar je staat.

Extraversie beschrijft waar je energie vandaan komt, opgebouwd uit enthousiasme en assertiviteit. Hoog scoren levert verbinding en beweging op en kost focus en ruimte voor anderen, terwijl laag scoren diepte en aandacht oplevert en zichtbaarheid kost. Geen van beide is beter en geen van beide ligt vast.

Wat telt is dat je weet waar je staat en je werk daarnaar inricht in plaats van er dagelijks tegenin te werken. Met onze gratis persoonlijkheidstest ontdek je hoe jouw persoonlijkheid in elkaar zit.

Wil je het complete beeld met de combinatie van alle eigenschappen en wat die samen zeggen over hoe jij functioneert? Dan is onzepersoonlijkheidstest de volgende stap. Bij Persoonlijkheid.nl draait het om inzicht dat je kunt gebruiken in je samenwerking en je dagelijkse keuzes.